• EN
یکشنبه 25 آذر 1397

اخبار و رویدادها

وزیر راه و شهرسازی در هجدهمین همایش سیاست‌های توسعه مسکن در ایران

تشدید بحران اقتصادی به واسطه عدم قطعیت

تشدید بحران اقتصادی به واسطه عدم قطعیت

وزیر راه وشهرسازی: عدم قطعیت مهمترین مشکل و ریشه بحران کنونی اقتصاد ایران است و تبدیل انتظارات مثبت به منفی نقش اساسی در تشدید این بحران ایفا کرده است.
 

وزیر راه و شهرسازی: عدم قطعیت مهمترین مشکل و ریشه بحران کنونی اقتصاد ایران است و تبدیل انتظارات مثبت به منفی نقش اساسی در تشدید این بحران ایفا کرده است.
دکتر آخوندی وزیر راه و شهرسازی در هجدهمین همایش سیاست‌های توسعه مسکن در ایران با بیان این مطلب گفت: در این شرایط محیطی که بر اقتصاد ایران حاکم است بحث پیرامون سیاست‌های بخشی بسیار مشکل و ناقص خواهد بود.
وی با بیان اینکه شاید جامعه انتظار دارد در رابطه با اتفاقاتی که پیش آمده حرف بزنم، تصریح کرد: چرا اوضاع اقتصاد کلان کشور این‌گونه شد و چه باید کرد؟ نکته دوم بحران اقتصاد رفاه در ایران است که باید درباره آن بحث شود. نکته سوم تغییر پارادایم در حوزه سیاست‌های مسکن و شهرسازی است و چهارم هم به این برمی‌گردیم که دولت تا چه میزان از اقتدار لازم برای اجرای سیاست‌های خود برخوردار است.
وی افزود: وضعیت اقتصاد کلان بسیار نگران‌کننده است. کسی از اقتصاد کلان راضی نیست. بی ثباتی بازار و تحول نرخ‌ها همه را نگران کرده است. این نگرانی و عصبانیت در جامعه قابل مشاهده است. واقعیتی است که باید آن را دید و اگر نبینیم نمی‌توانیم مسئله را حل و فصل کنیم.
وزیر راه و شهرسازی ادامه داد: اقتصاددانان می‌گویند وضع بی‌ثباتی بازار معلول عدم قطعیت در جامعه است. آنها می‌گویند هیچ سمی مهلک‌تر از روشن نبودن آینده برای اقتصاد وجود ندارد. بزرگترین چالشی است که اقتصاد با آن مواجه می شود و باید تلاش کرد جامعه دچار عدم قطعیت نشود.
دکتر آخوندی با طرح این سئوال که چرا در ایران دچار عدم قطعیت شده‌ایم، گفت: هیچ قطعیتی برای حتی یک هفته وجود ندارد پس ضروری است که ریشه آن را پیدا کنیم.
وی اظهار کرد:‌ در بخش ریشه‌یابی عده‌ای می‌گویند عدم قطعیت ناشی از توطئه‌های بین‌المللی برخی عوامل داخلی و خارجی و رقبای منطقه‌ای ایران است. بنابراین ماهیت این اتفاق سیاسی، توطئه روشن از سوی قدرت‌های جهان از جمله آمریکا و اسرائیل است. این تئوری طرفدارانی در جامعه دارد و در مقابل عده‌ای می‌گویند اگر ساختار اقتصاد دچار مشکل نباشد هیچ اقدام سیاسی نمی‌تواند بحران اقتصادی ایجاد کند.
وزیر راه و شهرسازی بیان کرد: باید به حوزه اقتصاد برگردیم و ریشه عدم قطعیت را در این بخش جستجو کنیم. واقعیت این است که این دو نظریه می‌توانند شواهدی را نشان دهند که هر دو را تایید می‌کنند.
وی با اشاره به تئوری انتظارات، گفت: این تئوری می‌گوید، رفتار اقتصادی یک کنشگر اقتصادی، شهروند، خانوار، یک مصرف کننده و.. تابع از فهم اقتصادی است. اساسا کنشگر اقتصادی بر اساس فهم خودش از آینده تصمیم‌گیری می‌کند.
وی یادآور شد: دوستان اقتصادی بحث‌های درستی را درباره ابرچالش‌های اقتصادی در ایران مطرح می‌کنند. چالشی مانند بدهی‌های دولت به اقتصاد که متاسفانه در پایان دولت دهم حتی آمار دقیقی از میزان آن نداشتیم.
وزیر راه و شهرسازی با بیان این‌که بعدها اعلام شد که این رقم 42 تا 45 درصد تولید ناخالص داخلی است، اظهار کرد: موضوع دارایی‌های سمی در بانک‌ها که در سال 93 به طور مفصل بیان کردم و اینکه معوقات به عنوان تسهیلات پرداخت نشده عنوان شود. این معوقه‌ها به 12.5 درصد مانده‌ها رسید، مقیاس این عدد در هزار است و این نشان می‌دهد ساختار بانکی در چالش بسیار جدی است.

دکتر آخوندی بیان کرد: در بودجه امسال رقم کسری صندوق‌های بازنشستگی به 70 هزار میلیارد تومان رسید که معادل یک چهارم کل بودجه سالانه کشور است.
وی با تاکید بر اینکه نمی‌توان به اقتصاد رفاه در ایران نپرداخت،‌ گفت: هزینه تامین رفاه در ایران آنقدر بالا رفته که بودجه خاصیت خودش را از دست داده و باعث تورم بیشتر می‌شود. متاسفانه در حوزه سیاست انتظارات رفاهی بیشتری ایجاد می‌شود و تبعات را به طور مرتب افزایش می‌دهد.
وی با طرح این پرسش که طی چند ماه اخیر چه اتفاقی روی داده که دمل چرکی سرباز کرده است، تاکید کرد: آنچه که اتفاق افتاده آتش زنه و ماشه بود که انفجار را در حوزه اقتصاد ایجاد کرد.
وزیر راه و شهرسازی به تئوری انتظارات اشاره کرد و گفت: این تئوری می‌گوید رفتار اقتصادی را برآیندی از مسائل اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و... در نظر بگیرید که نشان می‌دهد انتظار مردم چگونه تنظیم می‌شود. بلافاصله پس از روی کار آمدن دولت یازدهم، انتظار مثبت در جامعه ایجاد شد با این برداشت و انتظار که قرار است دولت تعامل بین‌المللی داشته باشد، تجارت داشته باشیم و... .
دکتر آخوندی ادامه داد: به فاصله کمتر از دو ماه، موافقتنامه برجام امضا شد در حالی که همچنان انتظارات جامعه مثبت بود و این فضا، کج‌کارکردی ساختار اقتصاد را جبران می‌کرد و وضعیت را ثابت نگاه داشت.
وی در عین حال افزود: ولی اتفاقی که پس از خروج آمریکا از برجام روی داد سبب شد که انتظارات مثبت به انتظارات منفی تبدیل شود.
وی در خصوص دلایل منفی شدن انتظارات اظهار کرد: باید منشا پرتاب سنگ را پیدا کنیم؛ چقدر از ریشه‌های عدم قطعیت به مسائل داخلی و خارجی (توطئه‌های قدرت جهانی از جمله آمریکا و اسرائیل) برمی‌گردد. بازار نگاه می‌کند آیا می‌تواند مبادله بین المللی انجام دهد یا خیر؟ آیا می‌تواند به منابع تولید دسترسی پیدا کند. اگر حس بازار این باشد که می‌تواند به منابع تولید دسترسی داشته باشد، این یک حس مثبت است که در نهایت به افزایش تولید ناخالص داخلی منجر می‌شود.
وی تصریح کرد: در پایان دولت دهم دو مانع اساسی در ایران داشتیم برای اینکه بتوانیم در محیط بین‌المللی عمل کنیم؛‌ یکی کنوانسیون‌ها و قوانین FATF بود که کمتر درباره آن بحث شده و دومی به تحریم‌های سازمان ملل برمی‌گشت. این دو نکات بسیار مهمی بودند که هر بازرگانی با آن دست و پنجه نرم می‌کرد. امکان افتتاح حساب و مبادله پولی وجود نداشت.
وی ادامه داد:‌ اولین باری که دولت ایران درخواست پیوستن به FATF  را داشت در سال 1387 بود. وزیر دارایی وقت در این سال اعلام می‌کند می‌خواهیم این کار را انجام دهیم و لایحه‌ای را در این رابطه به مجلس پیشنهاد می‌کند. در سال 90 دبیر شورای امنیت ملی طی نامه‌ای می"گوید پیوستن ما به FATF ضروری است. اینها در دولت نهم و دهم بوده و در دولت یازدهم نبوده است. حدود 10 سال است که موضوع FATF حل و فصل نشده است و به عنوان یک موضوع عدم قطعیت در جامعه باقی مانده است.
وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه برجام گام اول بود و گام دوم FATF بود تا بتوانیم با بانک‌ها مراوده داشته باشیم، اظهار کرد:‌ نقدی به دولت یازدهم وارد است که چرا همزمان با برجام مسئله FATF را حل نکرد. این نقد به دولت یازدهم وارد است و باید این دو موضوع را با هم پیش می‌برد. بلافاصه پس از برجام، مخالفان شروع به لغز خوانی کردند. ریشه این تردیدها به FATF برمی گردد. اگر FATF را امضا نمی‌کردیم اساسا بانک‌های ایران امکان مراوده با بانک‌های خارجی را نداشتند.
دکتر آخوندی با بیان این که برجام نگاه مثبت ایجاد کرد اما FATF حل نشده بود، افزود: در سال 1395 دکتر طیب‌نیا با گروه مالی به توافق رسیدند که بر اساس آن قرار شد ایران از لیست سیاه خارج شود و مبادلات بانکی با خارج از کشور شروع و شرکت‌های بین‌المللی وارد ایران شوند.
وی با بیان اینکه فضا از تیرماه 95 مثبت شد، یادآور شد: حواسمان باشد که یک ریشه عدم قطعیت به FATF برمی‌گردد. همه انتظار داشتند FATF در مجلس حل و فصل شده و این مانع از پیش روی تجارت و مبادلات بانکی ایران برداشته شود. اما سنگ پشت سنگ و اقدامات منفی پشت اقدامات منفی را شاهد بودیم. نمی‌توانم بفهمم 194 کشور عضو FATF هستند و فقط دو کشور ایران و کره‌شمالی عضو آن نیستند و انتظار داشته باشیم با دنیا مبادله داشته باشیم.
دکتر آخوندی با بیان اینکه بازار مرتب شروع به دریافت پالس‌های منفی کرد، تصریح کرد: در نهایت پس از بررسی‌های صورت گرفته مجلس اعلام شد که موضوع FATF دو ماه مورد بررسی قرار می‌گیرد. لذا این چالش، چالش بسیار سختی است که می‌تواند روی بازار تاثیر بگذارد. یک دفعه یادداشتی در جامعه منتشر شد تحت عنوان مغایرت‌های FATF با سیاست‌های ابلاغی که اظهارنظری کاملا غیرحقوقی و فاقد ارزش بود. این مسئله باعث افزایش عدم قطعیت در جامعه شد. اگر این عدم قطعیت را حل نکنیم با ریختن در بازار نمی‌توانیم کاری از پیش ببریم.
وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه برجام بحث بسیار مهمی است اظهار کرد: دور شدن سایه جنگ از کشور و ورود به بازارهای بین‌المللی دو دستاورد مهم برجام بود. کسانی که مخالف برجام بودند مغلطه می‌کردند که برجام خاصیت اقتصادی نداشته است.
دکتر آخوندی با بیان اینکه جنبه امنیتی برجام خیلی خیلی بیشتر بود، افزود: راندمان برجام در حوزه اقتصادی منوط به حل FATF بود.  پس از برجام دو نکته بسیار مهم را شاهد بودیم.
وقتی آمریکا از برجام خارج شد، اتحادیه اروپا گفت در برجام باقی می‌مانیم. استدلال موگرینی این است که به دلایل امنیتی در برجام می‌مانیم. او می‌گوید اگر برجام بر هم بخورد امنیت دنیا بر هم می‌خورد. روسیه و چین هم می‌گویند در برجام می‌مانیم. اولین تردید ما این بود که گفتیم بررسی می‌کنیم که در برجام می‌مانیم یا خیر. این موضوع بسیار روی انتظارات بازار تاثیرگذار بود؛ بلافاصله برجام به صورت نمادین آتش زده شد. پنج، شش ماه است که همچنان تردید بر برجام سایه انداخته است.
وی با بیان اینکه باید از ظرفیت ضد آمریکایی استفاده کنیم، گفت: تغییر نرخ ارز را در سال 97 نداشتیم، تغییر نرخ ارز را از مردادماه سال 96 داشتیم. یعنی اولین باری که آمریکا اعلام کرد می‌خواهم از برجام خارج شوم. در اریبهشت نقطه نهایی افزایش نرخ ارز بود. مهم بود در این موقعیت در ایران چه می‌کنیم. آیا قانون و اصول اقتصاد رقابتی را زیرپا می‌گذاریم. متاسفانه اتفاقی که افتاد عدول از پایبندی به اصول اقتصاد بود. بلافاصله از شیر مرغ تا جان آدمیزاد را قیمت‌گذاری کردند. این روش عدم قطعیت را در بازار 10 برابر کرد.
وزیر راه و شهرسازی یادآور شد: به ما در وزارت راه و شهرسازی فشار می‌آوردند که برای مسکن به عنوان کالای غیرهمگن قیمت‌گذاری کنیم.
دکتر آخوندی بیان کرد: باید با تمام قدرت‌هایی که علیه آمریکا هستند متحد شویم. حتما باید FATF را به عنوان سازوکار بین‌المللی برای مبارزه با تروریسم و پولشویی بپذیریم و به اصول بازار برگردیم. 
وی با اشاره به سیاست‌گذاری در حوزه رفاه، گفت: در دهه 60 حدود 30 درصد بودجه برای اعتبارات عمرانی و 70 درصد آن برای هزینه‌های جاری و رفاهی بود. آن وقت در رسانه گفته می‌شد که باید عدم تعادل برداشته شود و 70 درصد باید عمرانی و 30 درصد رفاهی باشد. اما در ظاهر به طور مرتب هزینه‌های رفاهی با دخالت در بازار مسکن،‌ حوزه اجتماعی و ... افزایش می‌یافت.
وی بیان کرد:‌ الان در وضعیتی هستیم که درآمدهای دولت امکان تامین بودجه رفاه را ندارد و طرح‌های عمرانی از طریق بدهی‌های آینده اجرا می‌شود. ما عملا دچار بحران رفاه شده‌ایم اما  نمی‌خواهیم به روی مبارکمان بیاوریم. این مسئله باید آشکارا و پوست کنده با مردم و مجلس در میان گذاشته شود.
وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه خانوار باید بتواند چند برابر درآمد قدرت مالی پیدا کند، اظهار کرد:‌ از جهت سیاست‌های مسکن هیچ چاره ای نیست جز اینکه خود مسئله مسکن را حل کنیم. همه اقدامات انجام شده در این بخش نتیجه معکوس داشته است.
دکتر آخوندی با اشاره به اینکه از دهه 60 برنامه‌های متعددی انجام شده اما آیا مسئله حاشیه‌نشینی حل شده است، گفت: باید به سمت بازآفرینی شهری برویم و از این طریق مسئله را حل کنیم و از مسئله فرار نکنیم.

خاطرنشان می‌شود هجدهمین همایش سیاست‌های توسعه مسکن در ایران طی دو روز با حضور جمعی از متخصصین، سیاستگزاران و دست‌اندرکاران در مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی در حال برگزاری است.
امروز و در اولین روز همایش، دو پنل تخصصی و دو کارگاه تخصصی برگزار خواهد شد. 
این همایش فردا نیز با برگزاری سه پنل تخصصی و چهار کارگاه آموزشی به کار خود پایان خواهد داد.

پروانه حسینی امتیاز به خبر :

عکسهای مرتبط

انتخاب رنگ:
عرض اسکین:
پترن زمینه:
اندازه فونت