•  
  • EN
یکشنبه 10 اسفند 1399

اخبار و رویدادها

تهیه نقشه پهنه‌بندی قیر بر اساس عملکرد (PG)

تهیه نقشه پهنه‌بندی قیر بر اساس عملکرد (PG)
علیرغم آنکه قیر از لحاظ وزنی درصد کمی (حدود 5 درصد) از مخلوط آسفالتی را تشکیل می‌دهد، ولی در عملکرد نهایی مخلوط آسفالتی نقش بسزایی را ایفا می‌کند. با توجه به معایب درجه‌بندی قیرها براساس روش‌های سنتی (مانند روش درجه نفوذ) و از طرفی مزایای دسته بندی قیرها براساس عملکرد (Performance Grade)، تلاش‌های فراوانی در مجموعه وزارت راه و شهرسازی و سازمان برنامه و بودجه کشور در سال‌های گذشته به منظور نهادینه نمودن این بحث و الزام تولیدکنندگان برای استفاده صحیح از قیر بر اساس دسته‌بندی عملکرد، انجام شده است.

معرفی پروژه؛

علیرغم آنکه قیر از لحاظ وزنی درصد کمی (حدود 5 درصد) از مخلوط آسفالتی را تشکیل می‌دهد، ولی در عملکرد نهایی مخلوط آسفالتی نقش بسزایی را ایفا می‌کند. با توجه به معایب درجه‌بندی قیرها براساس روش‌های سنتی (مانند روش درجه نفوذ) و از طرفی مزایای دسته‌بندی قیرها براساس عملکرد (Performance Grade)، تلاش‌های فراوانی در مجموعه وزارت راه و شهرسازی و سازمان برنامه و بودجه کشور در سال‌های گذشته به منظور نهادینه نمودن این بحث و الزام تولیدکنندگان برای استفاده صحیح از قیر بر اساس دسته‌بندی عملکرد، انجام شده است. در وضعیت کنونی، زیر ساخت‌های لازم در کارخانجات تولید قیر برای تولید قیر با درجه‌بندی عملکردی متفاوت (PG) فراهم شده و شناخت اولیه لازم در سطوح مختلف اجرایی اعم از کارفرمایان، مشاوران و پیمانکاران حاصل شده است. گام بعدی فراهم نمودن بستر لازم برای انتخاب صحیح قیر بر اساس درجه بندی عملکردی در پروژه‌های مختلف و اطمینان از بکارگیری صحیح این روش می‌باشد.
بررسی‌های انجام شده درخصوص وضعیت تهیه نقشه پهنه‌بندی قیر براساس عملکرد (PG) در کشورهای مختلف (اعم از توسعه یافته یا در حال توسعه) نشان می‌دهد که این کشورها از سالیان گذشته به این موضوع مهم پرداخته‌اند. در کشور ایران نیز اگرچه اقدامات نسبتا خوبی صورت گرفته، ولی به دلایلی از جمله عدم توجه به تغییرات آب و هوایی در محدوده نقاط خاص مانند گردنه‌ها و ارتفاعات، عدم توجه به حوزه نفوذ داده‌های هواشناسی ایستگاه‌های مختلف، مکان‌مند نبودن پهنه‌بندی انجام شده و عدم دقت کافی در تعیین مرز تغییر پهنه‌بندی، نقشه‌های تهیه شده از دقت و کارایی لازم برخوردار نمی‌باشد. از سوی دیگر در صورتی که انتخاب قیر بر اساس درجه بندی عملکردی (PG) به شکل صحیح صورت نگیرد، در عمل نتایج زحمات فراوان قبلی به هدر رفته و آثار مثبت این روش به دست نخواهد آمد.
پس از بررسی تحقیقات و برنامه‌های انجام شده در زمینه پهنه‌بندی قیر به خصوص برنامه بلندمدت عملکردی روسازی (LTPP)، فاز عملیاتی پروژه با اکتساب و ارزیابی داده‌های دمایی 10 استان منتخب شامل استان‌های آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، خراسان رضوی، خراسان جنوبی، مازندران، تهران، قم، یزد، کرمان و هرمزگان آغاز گردید. به منظور استفاده حداکثری از اطلاعات موجود در کشور و با درنظرگیری قابلیت اطمینان مطلوب، دوره دمایی حداقل 7 سال به عنوان ملاک عمل در بهره¬گیری از داده¬های ایستگاه‌های سینوپتیک و کلیماتولوژی در دستور کار قرار گرفت. همچنین به منظور ارتقای دقت پهنه‌بندی، اثر ارتفاع با درنظرگیری آهنگ تغییرات دمایی بررسی شد. در این تحقیق با استفاده از برنامه‌نویسی در محیط Matlab اطلاعات خام داده‌های هواشناسی پالایش و استخراج گردید. در ادامه داده‌های استخراج شده صحت‌سنجی شده و با معرفی این داده‌ها به نرم افزار ArcGIS پهنه‌بندی دمایی صورت پذیرفت. در این مرحله از تحقیق درجه عملکردی قیر براساس استاندارد AASHTO M320 دسته‌بندی گردید. در مرحله دوم با فراهم آوردن بستر استفاده از روش میانیابی Cokriging، این روش با روش IDW به کار گرفته شده در مرحله اول مقایسه گردید. که در نهایت روش IDW به دلیل سهولت و برخورداری از قابلیت اطمینان مطلوب انتخاب گردید.
با افزایش میزان اطلاعات هواشناسی به 420 ایستگاه در سراسر کشور و با تمرکز بر استفاده از داده‌های با تاریخچه بالای 7 سال، پهنه‌بندی دمایی و درجه عملکردی قیر برای کل کشور و همچنین به تفکیک هر استان تهیه شد. در ادامه به منظور بهره‌برداری مطلوب از نقشه پهنه‌بندی قیر براساس عملکرد، سامانه‌ای تهیه و راه‌اندازی گردید. در این سامانه پس از ورود اطلاعات اولیه از جمله معرفی موقعیت نقطه مورد نظر (به صورت درج مختصات یا تعیین نقطه در نقشه ایران) و معرفی میزان ترافیک (برحسب تعداد محور هم‌ارز منفرد 8/2 تنی) و سرعت آن، طبقه عملکردی قیر متناسب با آن نقطه براساس استانداردهای AAASHTO M323 و AASHTO M332 معرفی می‌گردد.
 به طورکلی برخی از مزایای نقشه پهنه‌بندی تهیه شده را می‌توان به صورت زیر برشمرد:
- انتخاب دقیق‌تر قیر متناسب با شرایط دمایی و ترافیکی منطقه؛
- برنامه‌ریزی مناسب‌تر برای تولید انواع قیر متناسب با موقعیت مکانی پروژه‌ها؛
- امکان برنامه‌ریزی برای تخصیص مناسب‌تر قیر به پروژه‌ها؛
- صرفه‌جویی در هزینه‌های تعمیر و نگهداری آسفالت روسازی راه‌ها از طریق به تاخیر انداختن بروز خرابی‌ها در آسفالت راه‌های کشور.

عقیل قدیم  و احمد منصوریان عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی مجریان  این پروژه می‌باشند و حامد روح‌الامینی، بهروز قبادی‌پور، امیدرضا عباسی به عنوان همکاران این پروژه حضور داشته‌اند.

 

پروانه حسینی امتیاز به خبر :
انتخاب رنگ:
عرض اسکین:
پترن زمینه:
اندازه فونت