Menu

تاریخچه

تاریخچه

در بررسی تاریخچه تدوین مقررات ملی ساختمان می‌توان به مراحل زیر اشاره کرد:

  1. مرحله اول 1365 ـ 1352 (تدوین قانون و مطالعات مقدماتی)
  2. مرحله دوم 1374 ـ 1366 (آغاز تدوین مقررات)
  3. مرحله سوم1384 ـ 1375 (تشکیل شورای تدوین)
  4. مرحله چهارم 1387 ـ 1384 (واگذاری مسؤولیت تدوین برخی از مباحث به مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن)
  5. مرحله پنجم  1389-1388 (واگذاری مسؤولیت تدوین تمام مباحث به مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن)
  6. مرحله ششم 1392-1389 (واگذاری مسئولیت تدوین مباحث به دفتر مقررات ملی ساختمان وزارت راه و شهرسازی)
  7. مرحله هفتم 1392-کنون (تشکیل دفتر تدوین مقررات ملی ساختمان در مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی)

 


مرحله اول 1365- 1352 (تدوین قانون و مطالعات مقدماتی)
از سال 52 ضمن تثبیت مسائل قانونی که در قانون نظام معماری و ساختمانی تدوین شده بود، مطالعات اولیه نیز شروع شد. دفتر ترویج و نظام معماری در سال 1358، پژوهشی را براساس وظایفی که طبق ماده 13 قانون نظام معماری مصوب 1356 به عهده آن دفتر محول شده بود، آغاز کرد. هدف این پژوهش دستیابی به مقررات و ضوابطی برای تأمین حداقل ایمنی و بهداشت بود، به ترتیبی که ضمن به نظم آوردن فعالیت‌های طراحان و مهندسان، کنترل عملیات در بخش ساختمان را نیز برای مسئولین امر آسانتر کند. 
به‌دنبال ادامه پژوهش‌ها، در سال 1362 مقرر گردید که دفتر شهرسازی و معماری واحد شهرسازی و برنامه‌ریزی که دفتر ترویج و نظام معماری در آن ادغام گردیده بود، نتایج کار را منعکس نماید. دفتر مذکور ضمن در نظر گرفتن مقررات حاکم و قوانین مورد عمل و امکانات اجرایی و با توجه به جوان بودن مسئله مقررات ساختمانی در کشور ما، نهایتاً بررسی‌های انجام یافته را به شکل دو نشریه تحت عناوین زیر منتشر کرد:


  1. جمع‌بندی و تنظیم مطالعات انجام یافته در زمینه ضوابط و مقررات ساختمانی
  2. استانداردها و آئین کاربردهای ملی در رشته راه و ساختمان

 

مرحله دوم 1374-1366 (آغاز تدوین مقررات)

پس از جمع‌بندی کارهای گذشته و مطالعه تطبیقی اسناد و مدارک فنی و منابع خارجی، تصمیم گرفته شد که تعیین چهارچوب، اولویت‌های شیوه تدوین و دامنه شمول و کاربرد مجموعه مقررات ساختمانی به کمیته فنی‌ متشکل از صاحبنظران و متخصصان ایرانی از رشته‌های مختلف مرتبط با امر ساختمان واگذار شود و علاوه بر آن کمیته اجرایی‌ای متشکل از نمایندگان دستگا‌ه‌ها و مراکز علمی و تحقیقاتی مرتبط با امور تدوین و اجرای استانداردها، آئین‌نامه‌ها و توصیه نامه‌ها جهت انجام هماهنگی های اجرایی تشکیل گردد. ارکان اصلی این سازماندهی به شرح ذیل تعیین شد:

کمیته اجرایی

عمده‌ترین وظایف این کمیته که متشکل از مسئولان اجرایی یا نمایندگان آنها به طور خلاصه عبارت بود از:

  1. ایجاد حداکثر هماهنگی بین دستگاه‌ها
  2. هدایت و نظارت بر اجرای کار
  3. هماهنگی و همکاری در جمع‌آوری اسناد و مدارک مورد نیاز
  4. ارائه کمک‌های فنی و پژوهشی 
  5. کنترل اجرا و رعایت مقررات پس از تصویب

کمیته فنی
این کمیته متشکل از صاحبنظران و متخصصان در رشته‌های مختلف مرتبط با امور ساختمانی بود که عمدتاً  از جنبه تخصصی و تجربی مورد انتخاب قرار گرفته بودند. چهار دسته اصلی که متخصصان آن‌ها در کمیته فنی گرد آمدند عبارت بودند از: ساختمان، تأسیسات مکانیکی، معماری، تأسیسات برقی. وظایف عمده این کمیته عبارت بود از:
  1. بررسی تطبیقی آیین نامه‌ها و مقررات ساختمانی کشورهای مختلف
  2. بررسی اقدامات انجام شده قبلی در ایران
  3. تعیین اهداف اصلی مقررات ساختمانی
  4. تعیین چهارچوب و طرح کلی محتوای مقررات ساختمانی
  5. تعیین دامنه کاربرد و حوزه شمول مقررات
  6. تعیین روش تدوین مجموعه مقررات و نحوه بیان واژه آن
  7. تصمیم در مورد جنبه‌های الزامی و توصیه‌ای مقررات
  8. تعیین فصول
  9. پیشنهاد شخص یا دستگاه مسئول تصدی کمیسیون‌های تخصصی 
  10. تعیین فهرست موضوعات و برنامه‌ زمان‌بندی کار کمیسیون‌های تخصصی
  11. نظارت و هدایت جریان کار کمیسیون‌های تخصصی 
  12. بررسی حاصل کار کمیسیون‌های تخصصی
  13. انتشار تدریجی پیش نویس مطالب آماده شده 
  14. جمع‌آوری پیشنهادهای دریافتی و طرح مجدد در جلسات
  15. تهیه متن نهایی مقررات ساختمانی 

کمیسیون‌های تخصصی
هر کمیسیون دارای یک مسئول به عنوان رئیس بود که همکاران خود را متناسب با برنامه کار مصوب کمیته فنی انتخاب و به این کمیته معرفی می‌کرد. وظایف این کمیسیون‌ها عبارت بود از:
  1. تهیه و پیشنهاد عناوین تفضیلی هر فصل
  2. تهیه لیست اسناد و مدارک مورد استفاده
  3. پیشنهاد برنامه کار و مدارک مورد استفاده
  4. انتخاب و معرفی همکاران
  5. تهیه و پیشنهاد روش تدوین 
  6. شروع کار عملی پس از تصویب موارد پیشنهادی
  7. مراجعه مستمر به کمیته فنی برای ارائه گزارش تدریجی پیشرفت کار
  8. ارائه تدریجی و یا نهایی پیش‌نویس حاصل کار کمیسیون
  9. لحاظ نمودن نظرهای اصلاحی کمیته فنی و اشخاص، یا نظرها و پیشنهادهای مراجع حرفه‌ای
  10. برآورد تقریبی هزینه مربوط به تحقیق
  11. تهیه فهرست بازبینی (چک لیست) هر مبحث

دبیرخانه
امور تحریریه، مراسلات، مکاتبات، ترجمه، تکثیر، انتشار، و کارهای تدارکاتی مربوط به فعالیت‌های فوق باید توسط دبیرخانه دفتر مطالعات و نظام معماری وزارت مسکن و شهرسازی انجام می‌پذیرفت.

فهرست مباحث تهیه و منتشر شده در سال‌های 1374-1366

 شماره مبحث  عنوان مصالح و فرآورده‌های ساختمانی تاریخ تصویب هیات وزیران
 پنجم مصالح و فرآورده‌های ساختمانی   69/11/16
 هفتم پی و پی سازی   69/05/04
 نهم طرح و اجرای ساختمان‌های بتن آرمه   68/10/13
 دهم طرح و اجرای ساختمان‌های فولادی  68/10/13
 دوازدهم ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا   72/03/07
 سیزدهم طرح و اجرای تأسیسات برقی ساختمان‌ها   72/01/09
 شانزدهم  تأسیسات بهداشتی  72/07/02
 نوزدهم  صرفه جویی در مصرف انرژی   70/02/02

مرحله سوم 1384 ـ 1375 (تشکیل شورای تدوین)

از سال 1375 تدوین مقررات ملی ساختمان ایران مصادف با دو تحول عمده گردید: اول؛ تصویب قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان، دوم؛ معاونت نظام مهندسی و اجرای ساختمان در وزارت مسکن و شهرسازی و در پی آن تأسیس دفتر تدوین و ترویج مقررات ملی ساختمان در حوزه این معاونت تأسیس گردید. رئوس برنامه‌های دفتر تدوین عبارت بود از:

  1. عقد قرارداد جهت تدوین یا تجدید نظر مباحث
  2. شکیل شورای تدوین مقررات ملی ساختمان
  3. تشکیل کمیته‌های تخصصی مباحث بیستگانه

 شورای تدوین مقررات ملی ساختمان، در سال 1376 تشکیل گردید. این شورا براساس دستورالعمل نحوه تشکیل شورای تدوین پس از تهیه آیین نامه داخلی کمیته‌های تخصصی نسبت به انتخاب مسئول و اعضای کمیته‌های تخصصی اقدام نمود. در ادامه، کمیته‌های مباحث تشکیل، و تدوین مباحث روندی مشخص و ضابطه‌مند به خود گرفت.



مرحله چهارم  1387 ـ 1384 (واگذاری مسؤولیت تدوین برخی از مباحث به مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن)
با واگذاری وظیفه تهیه، تدوین، و بازنگری برخی از مباحث مقررات ملی و آیین‌نامه‌ها و استانداردهای مربوط به ساختمان در تاریخ 22/5/85 از سوی معاونت محترم امور مسکن و ساختمان وزارت مسکن و شهرسازی به مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، برگزاری جلسات متعدد کمیته‌های هماهنگی و تخصصی آغاز گردید. با تعریف پروژه‌های تحقیقاتی و تنظیم و برگزاری جلسات، مباحث مورد بازنگری قرار گرفتند. 

مرحله پنجم  1389-1388 (واگذاری مسؤولیت تدوین تمام مباحث به مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن)
بر اساس شیوه‌نامه نحوه تدوین، بازنگری، و تصویب مقررات ملی ساختمان مصوب جلسه مورخ 30/7/1387 شورای توسعه نظام مهندسی ساختمان و طی ابلاغیه وزیر محترم سابق مسکن به شماره 02/100/12879 مورخ 10/3/88 مسؤولیت تدوین تمام مباحث به مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن واگذار شد. 

مرحله ششم 1392-1389 (واگذاری مسئولیت تدوین مباحث به دفتر امور مقررات ملی ساختمان  وزارت راه و شهرسازی)

در سال 1389 و متعاقب پایان دوره واگذاری آزمایشی تدوین مقررات ملی ساختمان به مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن، مطابق با شیوه‌نامه قبلی نحوه تشکیل شورای تدوین مصوب 1376 تدوین مقررات ملی ساختمان مجددا به دفتر امور مقررات ملی ساختمان وزارت مسکن و شهرسازی محول گردید.

مرحله هفتم 1392-کنون (تشکیل دفتر تدوین مقررات ملی ساختمان در مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی)
در بهمن ماه 1392 و در پی ابلاغ وزیر محترم راه و شهرسازی دفتر تدوین مقررات ملی ساختمان در مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی تشکیل شده و آغاز به فعالیت نمود. بدین ترتیب کلیه امور مرتبط با تدوین مقررات ملی ساختمان از دفتر امور مقررات ملی ساختمان وزارت راه و شهرسازی منفک گردیده و به دفتر تدوین مقررات مستقر در مرکز تحقیقات واگذار گردید. 

انتخاب رنگ:
عرض اسکین:
پترن زمینه:
ستون های مگا منو:
گزینه جستجو: خروج